Brabantse Festivals blijven zich ergeren aan rookboetes NVWA: “We weten niet waar we aan toe zijn.”

Rolf Janssen · oktober 16, 2018 · Blog · 0 Commentaar

 

Hoe voorkom je dat van je tienduizenden bezoekers, niet één bezoeker op de verkeerde plaats een sigaret opsteekt? Die vraag houdt Brabantse festivals al een paar zomerseizoenen bezig. Zolang ze het antwoord niet hebben zijn ze veroordeeld tot het betalen van boetes die kunnen oplopen tot in de tienduizenden euro’s. De festivals van het Brabantse festivalcollectief Front Of House willen nu zelf aan nieuwe oplossingen werken: “Maar we krijgen de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) niet mee.”

 

“Iedereen heeft in het afgelopen jaar boetes ontvangen van de NVWA,” Laat Jochem van Pelt, eigenaar van festivalorganisatie First Vision weten. Deze zomer geven landelijk meerdere organisaties zoals Zwarte Cross, Apenkooi en Paaspop al aan te worstelen met het huidige rookbeleid in Nederland. Volgens Van Pelt verloopt het contact met de autoriteit stroef: “Soms denk ik: wil je nu boetes uitschrijven of wil je werken aan een echte oplossing?”

 

 

Boetes voor festivals

De Nederlandse overheid voert actief een antirookbeleid, ook in de horeca. Voor rokers betekent het dat je van de beleidsmaker, het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, geen peuk meer mag opsteken in bijvoorbeeld een restaurant, de kroeg of een poppodium.

En ook niet in de festivaltent. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) geeft daarom opdracht aan de NVWA om hier ook op te controleren . Zij zien de enorme feesttenten op festivals doorgaans als een plek waar ‘dezelfde regels als voor een horeca-inrichting’ gelden. Dus werd er deze festivalzomer toch in een tent gerookt, dan maakte de organisatie van het betreffende festival kans op een boete. De NVWA kan een boete van ergens tussen de 450 en 450.000 euro uitdelen. Die zijn voor de festivals, niet voor de rokende bezoeker.


Van Pelt: “NVWA stuurt per festival meestal een of twee mensen als bezoeker. Die melden zich niet van tevoren, wel aan het eind van de dag. Maar dan laten ze niet weten wat ze gezien hebben, dat krijg je later pas te horen van een andere ambtenaar die een verslag naar je toe mailt.”

 

Frustraties

De werkwijze van de controleurs zorgt voor hoofdpijn bij meerdere festivals. “Je moet maar afwachten wat er in een rapport staat. Achteraf kun je je niet verdedigen – ze maken geen foto’s.” Dat kan anders, vindt de eigenaar van First Vision: “Als we in overtreding zijn horen we het meteen. Dan wordt het per direct opgelost. Daarna krijg ik bij een overtreding ook een foto mee als we het bijvoorbeeld niet eens zijn of er een discussie over hebben.”

Brancheorganisatie Vereniging van Evenementenmakers (VVEM) ziet dezelfde problemen door het hele land. Volgens VVEM-spreker Willem Westermann worden festivals bovendien ‘zwaarder gepakt’: “Elke tent wordt als een aparte horeca-inrichting gezien. En dat betekent dat als jij acht tenten op een rij hebt, je dus acht keer voor een losse overtreding een boete kan krijgen. Nou hebben ze het aantal boetes op maximaal drie gezet per locatie. Maar een cafébaas zou maar één boete krijgen.”


En dat terwijl een organisator niet altijd een groter bedrijf is dan bijvoorbeeld een café. Westermann:  “Festivalorganisaties zijn over het algemeen hele kleine organisaties. Maar op de dag zelf hebt je heel veel medewerkers, dus plots wordt je dan als groot gezien. Dat is lastig”


Jimmy van der Leemputten (WiSH Outdoor) voegt toe: “Het is bizar dat de verantwoordelijkheid door de NVWA op de organisatie wordt gelegd. We kunnen onmogelijk 30.000 mensen controleren of ze wel of geen sigaretje opsteken. De verantwoordelijkheid moet bij de bezoekers worden gelegd.”

 

Duidelijke handvaten

“Boetes zijn op zich niet verkeerd, maar we weten niet waar we aan toe zijn,” legt First Vision-organisator Van Pelt uit. Hij doelt op duidelijke richtlijnen, zoals die er bijvoorbeeld zijn bij brandveiligheid op festivals. Politie en brandweer kunnen waar nodig richtlijnen geven aan evenementen – draaiboeken zelfs. “Je wil een systeem waarin je weet dat je er alles aan hebt gedaan om het te voorkomen. Maar we krijgen niet genoeg handvaten van degene die hier de boetes uitdeelt, de NVWA.”

“Die handvaten zijn natuurlijk tamelijk simpel”, vindt woordvoerder Ruben van Dorssen van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Er is namelijk één duidelijke regel: “Je mag binnen gewoon niet roken. Wij snappen heus wel dat dat ook niet altijd simpel is. Maar wat er in de normale horeca geldt, dat geldt ook voor festivals. ”

 

Averechts

Intern heeft het Brabantse Front Of House-festivalcollectief een reglement opgesteld, waar alle aangesloten festivals zoals Lakedance, WiSH Outdoor, Intents en 7th Sunday Festival zich aan houden. WiSH-organisator Van der Leemputten: “We doen er alles aan om bezoekers erop te wijzen dat ze niet mogen roken. Er lopen anti-rookteams rond die mensen er op aanspreken, het staat op de crewshirts, op borden, op de tickets en de beveiliging controleert hierop.” Verder krijgt barpersoneel van de festivals en briefing met een instructie:

“Er mag niet gerookt worden in de tenten. Zie je een bezoeker aan de bar roken, spreek die dan aan en geef geen drank voordat de sigaret is gedoofd. Wil de bezoeker niet luisteren, roep dan een beveiliger.”


De maatregelen lijken te werken, hoewel Jochem van Pelt er niet helemaal zeker van is: “Van de afgelopen paar feesten weet ik wel dat ik gecontroleerd ben, maar ik heb geen boete gehad. Maar dan krijg je verder ook geen terugkoppeling. Heb ik dan gewoon geluk gehad, of was mijn beleid voldoende?”


Volgens Front Of House kunnen de boetes zelfs averechts werken. FOH-woordvoerder Caily Mikkers: “Stel dat je als organisatie budget vrij maakt om de wetgeving na te volgen, maar je krijgt door onduidelijke afspraken nog steeds een boete – dat frustreert. Dan heb je als festivalorganisatie op een gegeven moment ook het idee: laat maar zitten, dan reserveer ik dat budget wel gewoon voor de boete die ik toch moet betalen.”

 

Oplossing met staatssecretaris

In de hoop een oplossing te vinden gaat brancheorganisatie VVEM in de persoon van Willem Westermann nu met het Ministerie van VWS, de opdrachtgever van het NVWA, aan tafel. “De NVWA zei: ‘Nou ja, we kunnen zeker over handhaving praten. Maar als je over regels wil praten dan moet je naar Den Haag toe’. Toen zijn we naar het ministerie van VWS gegaan en we hebben daar onze dingen besproken. En ik zit vrij binnenkort met de staatssecretaris.”

‘Vrij binnenkort’ betekent dat VVEM halverwege oktober aan tafel met de staatssecretaris Paul Blokhuis om ‘begrip te verhogen’ voor de situatie waar festivals zich in bevinden. Het gaat ‘om goed van elkaar te begrijpen waar de ingewikkeldheden zitten’, laat VWS-woordvoerder Dorssen tegelijkertijd weten.


Westermann wil niet voorbarig reageren op wat het gesprek op zal leveren: “Wat we willen is dat we na deze gesprekken gewoon weer kunnen zeggen: oké, dit is gewoon weer het logisch kader waarin we met elkaar aan het werk zijn. Richting komende zomer hoop ik dat we een aantal aanpassingen hebben, dat we bijvoorbeeld een a4-tje uitdelen: ‘dit is nu de stand van zaken’.”


Ook Dorssen wil alleen voorzichtig vooruitblikken op wat zo’n gesprek kan opleveren: “Kijk, er kan misschien meer gebeuren aan voorlichting ofzo. Duidelijk maken aan alle bezoekers dat roken binnen in een tent uitgesloten is. Maar alles wat de kant op gaat van een uitzondering op regels die in heel Nederland gelden, dat zit er echt niet in. We kunnen niet net zoals bij Asterix dat rookverbod in héél Gallië laten gelden, behalve in één klein dorpje.”

 

Bewustwording

Onder de Front Of House-festivals leeft hetzelfde idee om de rokende festivalbezoeker zelf bewust te maken. Van Pelt: Je merkt dat de festivalbezoeker niet doorheeft dat roken in een tent not done is, wij denken dat het dat stukje bewustwording is wat nog nodig is.” Front Of House-woordvoerder Mikkers vult aan: “We zouden het liefst bijvoorbeeld een tv-campagne starten met festivalorganisaties. ”

De reactie van de VWS-woordvoerder lijkt in ieder geval positief: “‘Als er binnen die festivalwereld goede ideeën leven over hoe die naleving verbeterd zou kunnen worden, dan zijn dat natuurlijk hele interessante ideeën om over door te praten.”

 

Samen aan tafel

VVEM-voorman Westermann heeft op zijn beurt nu nog bedenkingen bij een voorlichtingscampagne: “We hebben op dit moment nog geen logisch verhaal voor de bezoekers”. De brancheorganisatie VVEM wil eerst de regelgeving – dus ook het beleid rond rookboetes – bij het ministerie aankaarten om tot een ‘logisch’ beleid te komen.

Dat moet precies andersom, vindt Front Of House projectmanager Mikkers: “We willen juist zo snel mogelijk een groter stuk bewustwording creëren bij mensen zelf.” Wel campagne voeren dus, en door een betere samenwerking met NVWA de kans op boetes wegnemen.

Front Of House hoopt dat ook deze aanpak wordt meegenomen in gesprek met de staatssecretaris. VWS-woordvoerder Dorssen ziet in ieder geval weinig kans op meer dan één gesprek:  “Ik denk niet dat we twee weken daarna weer een gesprek gaan voeren met een andere vertegenwoordiging. Het lijkt me verstandig dat iedereen die zich bezighoudt met het organiseren van festivals probeert om elkaar daar ook even in te vinden.”


“Er zijn meer partijen dan alleen VVEM,” vindt Mikkers. “Dus je wil eigenlijk dat het niet alleen voor leden beschikbaar is maar dat iedereen daarin iets heeft te zeggen. Ook bij ons zijn er meerdere partijen aangesloten en wij hebben een concreet plan liggen. Daar willen wij mee aan de slag.